مقدمه
در شرایطی که صنایع جهانی با بحران انرژی، تورم و چالشهای زیستمحیطی دستوپنجه نرم میکنند، اسپانیا به الگوی نوآوری پایدار در صنعت کاشی و سرامیک تبدیل شده است.
به گزارش Floor Focus (نوامبر ۲۰۲۵)، تولیدکنندگان سرامیک اسپانیا با تکیه بر فناوریهای نو، سیاستهای محیطزیستی و همکاری نزدیک با دولت، موفق شدهاند مدلی از صنعت سبز، کمکربن و رقابتپذیر ارائه دهند؛ مدلی که حالا توجه فعالان صنعت کاشی و سرامیک جهان را به خود جلب کرده است.
بحرانهایی که به فرصت تبدیل شدند
صنعت سرامیک اسپانیا از اوایل قرن بیستم به عنوان یکی از پایههای اقتصاد این کشور شناخته میشود. اما بحرانهای اخیر جهانی – از جنگها و افزایش قیمت انرژی گرفته تا کمبود مواد اولیه – این صنعت را به سمت بازنگری اساسی در روشهای تولید سوق داده است.
نویسندهی مقاله، رایان فاسان، تأکید میکند که اسپانیا از بحران نهراسید، بلکه آن را به فرصت تبدیل کرد:
«بحران، خلاقیت را زنده میکند؛ اسپانیا از دل فشارها، مسیری نو برای آیندهی سرامیک گشود.»
در نتیجه، امروز این کشور در خط مقدم پروژههایی قرار دارد که هدفشان کاهش انتشار کربن تا ۵۰ درصد تا سال ۲۰۵۰ است؛ هدفی که در چارچوب توافقنامه پاریس دنبال میشود.
تحول در زیرساخت تولید: از برق خورشیدی تا سوخت هیدروژنی
یکی از مهمترین چالشهای صنعت سرامیک، انتشار گازهای گلخانهای ناشی از سوخت کورهها است. اسپانیا این بخش را به میدان اصلی نوآوری تبدیل کرده است:
-
🔹 شرکت Equipe نخستین خط تولید کاشی با کوره تمامبرقی تغذیهشده از انرژی خورشیدی را راهاندازی کرده است.
-
🔹 پروژههای آزمایشی متعددی نیز برای استفاده از سوخت ترکیبی گاز طبیعی و هیدروژن در حال اجراست.
-
🔹 تحقیقات گستردهای در زمینه تولید هیدروژن سبز از طریق الکترولیز و انرژیهای تجدیدپذیر در دست انجام است.
این رویکرد نشان میدهد اسپانیا نهتنها به دنبال کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی است، بلکه میخواهد سرامیک را به صنعتی پیشرو در گذار انرژی اروپا تبدیل کند.
بازگشت به مواد بومی و اقتصاد چرخشی
در سالهای اخیر، نوسانات زنجیره تأمین مواد اولیه باعث شده تولیدکنندگان اسپانیایی دوباره به منابع محلی خاک و رس قرمز روی آورند.
این بازگشت هوشمندانه، هم به کاهش هزینههای حملونقل و آلودگی کربنی کمک کرده و هم با اصول اقتصاد چرخشی (Circular Economy) همراستا شده است.
صنعت سرامیک اسپانیا اکنون بیش از ۹۰٪ آب و پسماند تولیدی را بازیافت میکند؛ دستاوردی که آن را به یکی از پاکترین صنایع معدنی اروپا تبدیل کرده است.
طراحی و فناوری؛ قلب تپندهی نوآوری اسپانیایی
در کنار پایداری زیستمحیطی، نوآوری در طراحی و فناوری چاپ دیجیتال دومین محور تحول سرامیک اسپانیاست.
شرکت KeraJet، که نخستین چاپگر دیجیتال جوهرافشان مخصوص کاشی را در سال ۲۰۰۰ معرفی کرد، اکنون فناوریهایی ارائه میدهد که فراتر از رنگ و طرحاند:
-
چاپ بافتهای سهبعدی، درخششهای فلزی و افکتهای مات و براق
-
هماهنگی دقیق نقش، رنگ و بافت برای بازآفرینی سنگ طبیعی
-
تولید سرامیکهای الهامگرفته از تراتکوتا، لعابهای راکو و سبکهای سنتی
به لطف این فناوریها، کاشیهای اسپانیایی امروز نهتنها زیباتر بلکه واقعگرایانهتر و ماندگارتر از همیشهاند.
سرامیک؛ انتخاب هوشمند در دوران ناپایداری
سرامیک بهطور ذاتی بیضرر (Zero-VOC)، غیرقابل اشتعال، ضدآب و بسیار بادوام است.
در دوران تغییرات اقلیمی، این ویژگیها آن را به گزینهای هوشمند و آیندهنگر برای پروژههای ساختمانی تبدیل کرده است.
تولیدکنندگان اسپانیایی با افزودن ویژگیهایی مثل ضخامت ۲ سانتیمتری برای فضاهای بیرونی و لعابهای ضدلغزش جدید، مرز میان طراحی داخلی و خارجی را از میان بردهاند.
جمعبندی تحلیلی
اسپانیا نشان داده که مسیر توسعه پایدار در صنعت سرامیک نهتنها ممکن، بلکه سودآور است.
ترکیب فناوری سبز، نوآوری در طراحی و سیاستگذاری هوشمندانه، این کشور را به رهبر بیرقیب تحول در صنعت کاشی و سرامیک اروپا بدل کرده است.
در زمانی که تولیدکنندگان ایرانی نیز با چالش انرژی، صادرات و هزینههای تولید روبهرو هستند، تجربه اسپانیا میتواند الهامبخش باشد:
حرکت از واکنش به بحران، به سمت نوآوری در دل بحران.
آینده صنعت سرامیک، نه فقط در دوام و زیبایی محصول، بلکه در پایداری مسیر تولید آن رقم میخورد.
